Metodoloji
Son güncelleme: 31 Ekim 2026
PeptiDatabase, peptitlerle ilgili kamuya açık verileri resmi kaynaklardan toplar, her sayının geldiği cevabın aslını saklar ve her kaynağı her gün yeniden kontrol eder. Sitedeki hiçbir bilgi elle ya da akıldan yazılmaz: her sayı, durum ve tarih bir kaynaktan okunur ve o kaynağa bağlantıyla gösterilir.
Kaynaklar
| Kaynak | Ne alıyoruz | Kayıt bir peptitle nasıl eşleşiyor | Kontrol |
|---|---|---|---|
| ClinicalTrials.gov (ABD Ulusal Tıp Kütüphanesi) | Kayıtlı çalışmalar: durum, faz, araştırılan durumlar, sponsor, başlangıç tarihi, sonuç yayımlanıp yayımlanmadığı | Peptidin adları çalışmanın müdahaleleri arasında geçiyor | Her gün |
| PubMed (ABD Ulusal Tıp Kütüphanesi) | Çalışma türüne göre yayın sayıları; yayın türü ve MeSH başlıklarıyla en yeni 200 kayıt | Peptidin adları başlıkta veya özette geçiyor | Her gün |
| Drugs@FDA (openFDA) | FDA başvuruları, ürünler, pazarlama durumu, ilk onay tarihi | Jenerik ad, marka adı veya etken madde adı | Her gün |
| FDA prospektüsleri (openFDA) | Kutulu uyarı, uyarılar ve advers reaksiyonlar bölümleri. Doz bölümleri saklanmaz | Jenerik ad, marka adı veya madde adı | Her gün |
| FAERS, FDA Yan Etki Bildirim Sistemi (openFDA) | Bildirim sayısı, ciddi bildirimler, ölümle sonuçlanan bildirimler, en sık bildirilen reaksiyon terimleri | Standartlaştırılmış jenerik ad veya bildirimde yazan ürün adı | Her gün (FDA veriyi üç ayda bir günceller) |
| FDA.gov: magistral üretimde ciddi güvenlik riski taşıyabilecek maddeler | Kategori 2 kayıtları, geri çekilen başvurular ve FDA’nın belirttiği risk | FDA’nın yazdığı ad, parantez içindeki adlar ve “also known as” adları | Her gün |
Her peptit için kullanılan arama, peptidin sayfasında görülebilir: her sayı, kaynaktaki aynı aramaya bağlanır.
Verinin doğruluğu nasıl korunuyor
- Kaynaksız kayıt yok. Her sayı, okunduğu kaynak cevabıyla ve en son ne zaman doğrulandığıyla birlikte saklanır.
- Yokluk da kayıt altındadır. “Drugs@FDA’da başvuru yok” veya “FDA listesinde yok” gibi bilgiler varsayım değil, tamamlanmış bir aramanın tarihli sonucudur.
- Hata hiçbir şeyi değiştirmez. Bir kaynağa ulaşılamazsa veya bir sayfanın yapısı değişirse o güncelleme tamamen iptal edilir; site son doğrulanan veriyi tarihiyle göstermeye devam eder.
- Her değişiklik günlüğe yazılır. Her günlük kontrol, kayıtlı sürümle karşılaştırılır. Yeni, değişen ve kaldırılan bilgiler değişiklik günlüğünde yayımlanır.
Kanıtı okumak
Her PubMed kaydı yalnızca ABD Ulusal Tıp Kütüphanesi’nin atadığı yayın türleri ve MeSH başlıklarına göre sınıflandırılır:
- Sistematik derleme / meta-analiz: başka çalışmaların yapılandırılmış sentezi.
- Randomize kontrollü çalışma (RKÇ): katılımcıların rastgele olarak peptide veya kontrol grubuna atandığı çalışma. İnsanda etkiyi göstermek için en güçlü tek çalışma tasarımı.
- Klinik çalışma: randomize olarak etiketlenmemiş insan çalışması.
- Olgu sunumu: bir veya birkaç hastanın tanımı.
- Derleme: yeni veri içermeyen anlatısal özet.
- İnsan çalışması / hayvan çalışması: Humans veya Animals başlığı taşıyan diğer araştırmalar.
- Sınıflandırılmamış: PubMed’de henüz indekslenmemiş veya tür başlığı olmayan laboratuvar çalışması.
- Geri çekilmiş: yayın, dergisi tarafından geri çekilmiş. Geri çekilmiş bir çalışma asla kanıt olarak sayılmaz.
Kategoriler, türler ve karışımlar
- Araştırma alanları maddeleri araştırıldıkları alana göre gruplar ve yalnızca gezinme içindir. Kategori bizim editoryal sınıflandırmamızdır; maddenin o amaçla işe yaradığı iddiası değildir.
- Tür, peptitleri, daha büyük proteinleri, satıcı karışımlarını ve peptitlerle birlikte satılan ama peptit olmayan küçük molekülleri ayırır.
- Karışımlar, katalogdaki maddelerden oluşan satıcı karışımlarıdır. Bir karışım için her kaynakta tüm bileşenlerin birlikte geçtiği kayıtlar aranır; her bileşenin kendi sayfası ayrıca vardır.
- Araştırılan konular, maddenin PubMed’deki en yeni kayıtlarında en sık geçen MeSH konu başlıklarıdır ve ABD Ulusal Tıp Kütüphanesi’nin indekslediği gibi gösterilir.
Haberler
Haberler sayfası, katalogdaki bir maddeden söz eden ilaç otoritesi duyurularını ve sağlık, ilaç ve biyoteknoloji basınından başlıkları listeler. Her akış günde bir kez, tek istekle ve sitenin robots.txt dosyası kontrol edildikten sonra okunur; yalnızca yayıncının herkese açık sunduğu akışlar veya duyuru sayfaları kullanılır.
| Kaynak | Tür | Dil | Ne gösteriyoruz | Dayanak |
|---|---|---|---|---|
| FDA: basın duyuruları, MedWatch güvenlik uyarıları, ilaçlarla ilgili yenilikler, geri çağırmalar, sağlık dolandırıcılığı | Resmi | İngilizce | Başlık, tarih, bağlantı ve FDA’nın kendi özeti; FDA’nın yeniden yayımladığı şirket geri çağırma duyurularında yalnızca başlık, tarih ve bağlantı | ABD federal eserleri kamu malıdır (FDA site politikaları); şirket metinleri federal eser değildir |
| EMA: haberler ve basın bültenleri | Resmi | İngilizce | Başlık, tarih, bağlantı ve EMA’nın kendi özeti, EMA kaynak gösterilerek | Kaynak belirtilerek çoğaltmaya izin verilir (EMA yasal uyarı) |
| AEMPS: haberler ve bilgi notları | Resmi | İspanyolca | Başlık, tarih, bağlantı ve AEMPS’nin kendi özeti, AEMPS kaynak gösterilerek | Kaynak belirtilerek çoğaltmaya izin verilir (AEMPS aviso legal) |
| TİTCK: duyurular | Resmi | Türkçe | Başlık, tarih ve bağlantı | Sitede yeniden kullanım izni yer almadığı için başlık dışında metin gösterilmez |
| STAT, BioPharma Dive, KFF Health News, The Conversation | Medya | İngilizce | Başlık, yayın organı, tarih ve bağlantı | Her yayıncının kullanım koşulları (haberler sayfasında bağlantılı) |
| Redacción Médica, ConSalud, The Conversation | Medya | İspanyolca | Başlık, yayın organı, tarih ve bağlantı | Her yayıncının kullanım koşulları (haberler sayfasında bağlantılı) |
| TRT Haber | Medya | Türkçe | Başlık, yayın organı, tarih ve bağlantı | Her yayıncının kullanım koşulları (haberler sayfasında bağlantılı) |
- Basın haberleri içerik değil, bağlantıdır. Haber metnini, akış açıklamalarını veya görselleri saklamaz ve göstermeyiz; özet yazmayız, başlıkları çevirmeyiz: her başlık özgün dilinde ve dili belirtilerek gösterilir.
- Resmi özetler yalnızca kurumun koşulları yeniden kullanıma izin veriyorsa, kurumun özeti olarak etiketlenip kurumun adıyla birlikte gösterilir.
- Bir haber bir maddeyle nasıl eşleşir? Başlık (ve yalnızca eşleştirme için akışın kısa açıklaması), maddeyi diğer kaynaklarda kullandığımız adlardan biriyle ya da İspanyolca veya Türkçe yazılışıyla (ör. semaglutida, semaglutid) anmalıdır. Adlar tam kelime olarak eşleşir; tire ya da boşluk fark etmez (“BPC-157”, “BPC 157”); Türkçe haberlerde ek almış biçimler (“semaglutidin”) de sayılır; kısaltma biçimindeki adlar yalnızca büyük harfle eşleşir. Adlar örtüşürse uzun olan kazanır: “GHK-Cu”, GHK sayılmaz.
- Belirsiz adlar hiçbir zaman eşleştirilmez. Sıradan kelime ya da pazarlama adı olan adlar (GLOW, KLOW, Wolverine) dışarıda bırakılır; karışımlar yalnızca kendi adları geçtiğinde bağlanır, bileşenlerinin anılması yetmez. “Glukagon benzeri peptit” veya “anjiyotensin II reseptör blokerleri” gibi ifadeler glukagon ya da anjiyotensin II sayılmaz.
- Genel olarak peptitlerle ilgili haberler (“peptit”, “GLP-1”, “peptide”, “péptido” gibi) katalogdaki bir maddeyi anmasa da tutulur: resmi duyurularda bu kelime duyurunun herhangi bir yerinde, medya haberlerinde ise başlıkta geçmelidir.
- Sınırlar. Otomatik eşleştirme, bir maddeyi yalnızca geçerken anan bir haberi bağlayabilir; listemizde olmayan bir adı kullanan haberleri ise kaçırır. Akışlar yalnızca son öğeleri taşıdığından, bir kaynağa ulaşılamadığı sırada yayımlanıp akıştan düşen haberler kaçabilir. Tarihler yayıncıya aittir; kaynak tarih vermezse haberi ilk gördüğümüz tarih gösterilir ve bu belirtilir. Bir haberin listelenmesi, içeriğinin onaylandığı ya da doğrulandığı anlamına gelmez; haber akışındaki hiçbir şey tıbbi tavsiye değildir.
Sınırlar
- Düzenleyici kurumlar: düzenleyici veriler şu an yalnızca ABD FDA’yı kapsar.
- Ad eşleştirme: aramadığımız bir adla kaydedilmiş bir kayıt gözden kaçabilir; yaygın bir kısaltma ilgisiz çalışmalarla eşleşebilir. Eş anlamlılar eklenmeden önce kontrol edilir ve her sayının arkasındaki arama gösterilir.
- Adının geçmesi test edildiği anlamına gelmez: bir peptidin adının geçtiği yayın veya çalışma, onu yalnızca ölçüyor ya da anıyor olabilir.
- Yan etki bildirimleri: FAERS bildirimleri gönüllüdür, tekrarlanmış veya eksik olabilir ve olayın ürün yüzünden olduğunu göstermez. Sayılar, ürünün ne kadar yaygın kullanıldığına ve ne kadar ilgi gördüğüne göre artar.
- Prospektüsler: openFDA, FDA’nın incelemediği reçetesiz ürün prospektüslerini de listeler. Prospektüs olması onay demek değildir.
- Dil: çalışma başlıkları ve FDA açıklamaları yayımlandığı gibi İngilizce gösterilir. Yan etki reaksiyon terimleri sabit, makine destekli bir sözlükle Türkçeye ve İspanyolcaya çevrilir; orijinal MedDRA terimi her zaman çevirinin altında gösterilir.
Asla yayımlamadıklarımız
Doz, uygulama protokolü, hazırlama talimatı, satıcı veya fiyat.
Dil seçimi ve çerezler
Ana sayfaya ilk gelişinizde dil, tarayıcınızın dil ayarına göre seçilir. Başka bir dildeki bir sayfaya bağlantıyla gelirseniz yönlendirilmezsiniz; yalnızca kendi dilinizde görüntüleme önerilir. Menüden dil seçtiğinizde bu tercih tek bir çerezde (pdb_lang, 1 yıl) saklanır. Reklam, analiz veya takip çerezi kullanmıyoruz.